Syndrom oszusta dawniej kojarzono z kobietami, które nie potrafią docenić własnych osiągnięć. Dziś wiemy, że może dotknąć każdego z nas. Jak psychoterapeuta pomoże Ci przepracować syndrom oszusta?
Terapia przy syndromie oszusta – jak może Ci pomóc?
Syndrom oszusta ściśle wiąże się z niską samooceną. Jeśli się z nim borykasz, uważasz, że sukcesy odnosisz dzięki szczęśliwemu splotowi okoliczności. Jednocześnie za porażki obwiniasz siebie. Psychoterapeuta w Empatio pomoże Ci zrozumieć, dlaczego w ten sposób podchodzisz do własnych kompetencji. Ponadto popracuje z Tobą nad przekonaniami, które sprawiają, że nie potrafisz docenić siebie i swoich talentów. Sesje odbywają się w przyjaznej i wspierającej atmosferze. Pamiętaj, że nigdy nie jest za późno, aby podnieść jakość swojego życia.
Jak odkryto syndrom oszusta?
Pauline Clance i Suzane Ime to psycholożki, które pracowały naukowo na uniwersytecie. Zauważyły, że wiele spośród studentek, które osiągają wysokie wyniki, nie wierzy w swoje kompetencje. Początkowo wiązano to z płcią żeńską. Kobietom dopiero od 100 lat wolno rozwijać się zawodowo. Przez wieki osadzano je w roli opiekunek domowego ogniska. W rezultacie uwierzyły, że chcąc osiągnąć sukces, muszą się bardziej wykazać. Choć syndrom oszusta, który został opisany przez Pauline Clance i Suzane Ime, na pewnym etapie życia dotyka 70% osób, to wśród nich dominują kobiety.
Istnieją różne typy kompetencji. Niektórzy z nas mają naturę perfekcjonistów. Nigdy nie są zadowoleni ze swojej pracy, bo ta zawsze odbiega od ideału. W końcu popełnianie błędów pozostaje wpisane w naturę człowieka. Inni z kolei źle czują się, gdy coś przychodzi im z trudem. Przywykli do szybkiego i łatwego przyswajania wiedzy. Istnieją też ludzie, którzy w każdej dziedzinie pragną wypadać perfekcyjnie. Gdy osiągają “tylko” sukcesy zawodowe, ubolewają nad tym, że mają za mało czasu na prowadzenie domu. Niezależnie od tego, jaki typ syndromu oszusta występuje u Ciebie, znacząco obniża jakość życia.
Syndrom oszusta częściej dotyka kobiet niż mężczyzn.
Jak syndrom oszusta oddziałuje na Twoje życie?
Syndrom oszusta blokuje Twój rozwój. Kiedy np. otrzymujesz trudne zadanie, które wykracza poza strefę Twojego komfortu, bardzo często poddajesz się już na starcie. Nawet nie próbujesz się z nim zmierzyć, aby przekonać się, czy jest dla Ciebie odpowiednie. Tymczasem każde podjęcie wyzwania, czegoś Cię uczy. Pozwala wykształcić nowe umiejętności i kompetencje.
Osoby, które cierpią na syndrom oszusta, często pracują poniżej swoich kompetencji i zarabiają mniej pieniędzy. Mogłyby dotrzeć na sam szczyt, ale blokuje je myśl, że nie nadają się do bardziej wymagających projektów. Gdy otrzymują propozycję awansu, odmawiają w obawie, że sobie nie poradzą. Jeśli z niej korzystają, odczuwają nasilony lęk, ponieważ boją się, że zostaną zdemaskowane jako niekompetentne.
Syndrom oszusta nie pozwala Ci także cieszyć się z sukcesów. Twoje osiągnięcia wydają Ci się mało istotne. Wychodzisz z założenia, że tym razem Ci się poszczęściło. Gdy inni Cię chwalą, nie potrafisz przyjmować komplementów. Odczuwasz jeszcze większą presję, by kolejne zadanie zrealizować równie perfekcyjnie. Wiesz, że obecne sporo Cię kosztowało. Boisz się, że drugi raz tego nie udźwigniesz.
Syndrom oszusta ogranicza rozwój, bo zniechęca do podejmowania wyzwań.
Jakie są objawy syndromu oszusta?
Najczęstsze objawy syndromu oszusta obejmują:
- lęk przed porażką,
- obawę przed zdemaskowaniem i wytknięciem braku kompetencji,
- niedocenianie komplementów i nadmierne koncentrowanie się na krytycznych uwagach,
- przekonanie, że nie zasługujesz na sukces i pochwałę,
- przypisywanie sukcesu czynnikom zewnętrznym i obwinianie siebie o porażki,
- nadmierny perfekcjonizm.
Przyczyny syndromu oszusta – dlaczego nie wierzysz w siebie?
Dlaczego niektórzy z nas cierpią na syndrom oszusta? Choć czynniki temperamentalne, czyli wrodzone, mają wpływ na nasze podejście do życia, to dużo bardziej liczą się uwarunkowania środowiskowe. Jeśli jako dziecko rzadko słyszysz pochwały z ust rodziców i nauczycieli, nie wierzysz w siebie. Twoja samoocena kształtuje się na niskim poziomie. Podobna sytuacja ma miejsce, gdy spotykasz się z krytyką swoich osiągnięć. Niektórzy pedagodzy uważają, że dzięki niej motywują uczniów do wytężonej pracy. W rzeczywistości ich do niej zniechęcają. Kluczową rolę odgrywa bowiem pozytywne wzmacnianie, które sprzyja rozwojowi.
Także rodzice, którzy chwalą dziecko za wszystko, w tym za zjedzenie kanapki, wyrządzają mu krzywdę. Młody człowiek wyczuwa, że coś jest nie tak, że otrzymuje komplementy za tak banalne czynności.
Rodzice często wierzą również, że chwalenie to wyraz pychy, a w rodzinach skrajnie religijnych, jeden z grzechów głównych. W rezultacie pozbawiają swoje pociechy komplementów, które mogłyby wzmocnić ich poczucie własnej wartości. Nieświadomie wyrządzają im ogromną krzywdę.
Dlaczego tak trudno docenić swoje kompetencje?
Syndrom oszusta to problem, który nie ustąpi dlatego, że wykonamy świetny projekt i zostaniemy za niego pochwaleni. Wielu z nas często otrzymuje komplementy, ale nie wierzy w nie, ponieważ przekonania kluczowe im zaprzeczają. Najczęściej bezgranicznie ufamy przekazom naszych rodziców, dziadków i nauczycieli. Jako dzieci widzimy w nich swoje autorytety i nie dopuszczamy myśli, że czasem mogą się mylić. Niestety, w ten sposób internalizujemy też szkodliwe przekonania. Wierzymy np., że doceniając swoje sukcesy, staniemy się bardziej leniwi czy aroganccy. Nie chcemy osiąść na laurach, więc krytykujemy samych siebie, aby lepiej wypaść przy kolejnym zadaniu.
W docenianiu własnych kompetencji przeszkadzają przekonania wyniesione z domu rodzinnego.
Psychoterapia przy syndromie oszusta – dlaczego jest potrzebna?
Jeśli chcesz przepracować nieadaptacyjne przekonania i zastąpić je bardziej realistycznymi, umów się na spotkanie z psychoterapeutą. Specjalista dysponuje narzędziami, które umożliwiają zmianę. Nie wystarczy zrozumieć, z czego wynikają Twoje problemy. One znikną dopiero, gdy zaczniesz wykonywać zadania zalecone Ci przez specjalistę. W nurcie poznawczo-behawioralnym prawdopodobnie będziesz uczył się kwestionować własne myśli. Oduczysz się także stosowania uzasadnienia emocjonalnego. Fakt, że odczuwasz lęk, nie znaczy, że grozi Ci obnażenie Twojej niekompetencji.
Niekiedy nasze problemy są głęboko zakorzenione. Sięgają czasów dzieciństwa i wczesnych traum. W takiej sytuacji konieczna okazuje się terapia psychodynamiczna lub schematów. Więź z terapeutą pełni funkcję czynnika uzdrawiającego.
Jeśli zdecydujesz się na skorzystanie z pomocy psychoterapeuty w Empatio, możesz liczyć na całkowitą dyskrecję i zrozumienie. Nic, co wyjawisz specjaliście podczas sesji, nie wyjdzie poza ściany gabinetu. Sesje odbywają się w życzliwej atmosferze, która sprzyja otwarciu i szczerej rozmowie.
EMPATIO Magdalena Senderowska
Al. Architektów 10/3
ul. Kłodnicka 2, wejście H
Wrocław
Rejestracja telefoniczna: 535 989 536